Öğrenciler liselere üç farklı sistemle yerleşir:
- Merkezi Yerleştirme (Sınav sonuçlarına göre yerleşirler.)
- Yerel Yerleştirme (İkametgah adreslerine göre yerleşirler.)
edin.
- Yetenek Sınavı (LGS ile okulların yetenek sınavlarının ortalamasıyla yerleşirler.)
Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) her sene sınavla öğrenci alacak okulları ve o okulların kontenjanlarını belirler. Sınav sonrasında bu kontenjanlar öğrencilere duyurulur.
Her sene haziran ayında LGS (Liselere Giriş Sınavı) uygulanır. Sınav sonrasında öğrenciler puanlarına göre bu okullara yerleşir.
Millî Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen ve ortaöğretime (liseye) geçiş sistemi olan LGS, 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlanmıştır. 2017 yılından önce uygulanan TEOG sisteminden oldukça farklıdır.
Uluslararası geçerliliği olan PISA ve TIMSS soruları esas alınmaktadır. Beceri temelli mantık muhakeme yeteneğini, okuduğunu anlamayı ve bilgiyi hayata geçirmeyi ölçen bir sınavdır. Dolayısıyla okuma-anlama, mantık, soruyu hayalde canlandırma ve disiplinler arası geçiş ön plandadır.
LGS’ye giriş zorunlu değildir. Dileyen öğrenciler sınava katılır.Girilmediği takdirde öğrenci yerel yerleştirme sistemine göre yerleştirilir.
Merkezî yerleştirme sınavında öncelikle öğrencilerin puan üstünlüğü (yüzdelik dilimi) dikkate alınır. Puanı yüksek olan öğrenci önce yerleşir.
Puan eşitliği olması hâlinde sırasıyla ortaokul başarı puanına (sırasıyla 8, 7, 6. sınıflar), tercih önceliğine ve doğum tarihine (yaşı küçük olan önceliklidir) bakılır.
Yerleştirmelerde her yıl sınavın zorluk derecesine göre taban puanlar değişebilir.
Sınav sonuçlarında öğrencilerin puanlarının ve yüzdelik dilimlerinin bilgisi verilir. Okullar da puanlarıyla beraber yüzdelik dilimlerini açıklar. Öğrencilerin yerleşmesinde puanlardan çok, yüzdelik dilimler rol oynar.
Yüzdelik dilim öğrencinin, sınava giren tüm öğrenciler içindeki başarı sıralamasını gösterir.
Öğrenci, Türkiye’de veya ilde kaçıncı olduğunun yüzdesini görür. Örneğin Türkiye genelinde %5’e giren bir öğrenci 1.500.000 (LGS’ye giren yaklaşık öğrenci sayısı) öğrenci arasında 75.000. olur.
LGS, sözel ve sayısal olmak üzere iki oturumdan oluşur. Öğrenciler ilk başta sözel bölümden sınava girerler. Kısa bir aradan sonra da sayısal bölümden sınav olurlar.
Soruların disiplinler arası sayı dağılımı ve kat sayısı şu şekildedir:
Sözel Bölüm 75 dakika - 50 soru
Türkçe -> 20 Soru / 4 Kat Sayısı
T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük -> 20 Soru - 1 Kat Sayısı
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi -> 10 Soru / 1 Kat Sayısı
İngilizce -> 10 Soru / 1 Kat Sayısı
Sayısal Bölüm 80 dakika - 40 soru
Matematik -> 20 Soru / 4 Kat Sayısı
Fen Bilimleri -> 20 Soru / 4 Kat Sayısı
- Fen Liseleri
- Anadolu Liseleri
- Sosyal Bilimler Liseleri
- Özel Liseler
- Anadolu İmam Hatip Liseleri
- Mesleki ve Tekneki Anadolu Liseleri
- Sınavla öğrenci alan okullardan en fazla 10 tane tercih yapılabilir.
- MEB’e bağlı yabancı liseler LGS puanı ile de alabilir, kendi sınavını da
yapabilir.
- Sorular çoktan seçmelidir ve 3 yanlış cevap, 1 doğru cevabı götürmektedir.
Yerel yerleştirme sistemine göre öğrenciler, ikamet adresleri dikkate alınarak okullara yerleştirilirler.
Yerel yerleştirmedeki kriterler şu şekildedir:
1.Öğrencinin ikametgâh adresi
2.Ortaöğretim başarı puanı
3.8. sınıftaki özürsüz devamsızlığı
4.Yıl sonu başarı puanı üstünlüğü (sırasıyla 8, 7 ve 6. sınıflar)
Güzel sanatlar, spor gibi yetenek alanlarında eğitim veren okulların yerleştirme sistemidir.
LGS’den sonra başvurular başlar. Öğrenciler ilgilendikleri alanlara göre bu okulların düzenlediği yetenek sınavlarına girerler.
Yetenek sınavı puanı ile Öğretim Başarı Puanı’nın ortalaması alınarak yerleştirme yapılır. Yetenek Sınavı %70, Öğretim Başarı Puanı ise %30 etkilidir.